معرفی سم شیمافور و ویژگی‌های آن
سم شیمافور (ترکیب تیامتوکسام و لامبدا سایهالوترین) یک حشره‌کش ترکیبی با دو ماده مؤثره از دو گروه شیمیایی متفاوت است که برای کنترل طیف گسترده‌ای از آفات کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرد. ترکیب این دو ماده باعث می‌شود محصول هم بر آفات مکنده و هم بر برخی آفات جونده و برگ‌خوار اثر داشته باشد.
تیامتوکسام از گروه نئونیکوتینوئیدها بوده و خاصیت سیستمیک دارد؛ یعنی پس از جذب توسط گیاه می‌تواند در بافت‌های آن جابه‌جا شود. در مقابل، لامبدا سایهالوترین از گروه پایروتروئیدهای مصنوعی است و با اثر تماسی و گوارشی به کنترل آفات کمک می‌کند.
فرمولاسیون SC ۲۴٫۷٪ به شکل سوسپانسیون کنسانتره عرضه می‌شود و ترکیب دو ماده مؤثره، دامنه اثر حشره‌کش را گسترش می‌دهد.
نحوه اثر و مکانیسم عملکرد سم شیمافور
شیمافور به دلیل داشتن دو ماده مؤثره با مکانیسم‌های متفاوت، از دو مسیر اصلی بر سیستم عصبی حشرات تأثیر می‌گذارد.
تیامتوکسام با اثرگذاری بر گیرنده‌های نیکوتینیک استیل‌کولین در سیستم عصبی حشرات، انتقال پیام‌های عصبی را مختل می‌کند. این اختلال موجب فعالیت غیرطبیعی سیستم عصبی و در نهایت فلج و مرگ آفت می‌شود.
لامبدا سایهالوترین نیز با تأثیر بر کانال‌های سدیم سلول‌های عصبی حشرات، عملکرد طبیعی اعصاب را مختل می‌کند و باعث بروز اختلال عصبی، فلج و مرگ حشره می‌شود.
این دو ماده مؤثره به‌ترتیب در گروه‌های مقاومتی IRAC 4A و IRAC 3A قرار دارند.
کاربردهای سم شیمافور و آفات هدف آن
حشره‌کش شیمافور ۲۴٫۷ درصد به دلیل ترکیب دو ماده مؤثره، برای کنترل گروهی از آفات مکنده و جونده در محصولات کشاورزی کاربرد دارد.
مهم‌ترین آفات هدف این ترکیب، بر اساس منابع فنی مربوط به فرمولاسیون مشابه، عبارت‌اند از:
-
شته‌ها
-
سفیدبالک‌ها
-
تریپس‌ها
-
زنجرک‌ها
-
لارو برخی پروانه‌های برگ‌خوار
-
کرم‌های برگ‌خوار و آفات جونده
-
برخی آفات مکنده و تغذیه‌کننده از شیره گیاهی
این ترکیب در منابع فنی برای محصولاتی مانند گوجه‌فرنگی، فلفل، خیار، هندوانه، سیب‌زمینی و تعدادی از محصولات زراعی و باغی معرفی شده است. با این حال، موارد مصرف قطعی محصول شیمافور باید با برچسب رسمی آن مطابقت داشته باشد.
بهترین زمان مصرف سم شیمافور
بهترین زمان مصرف سم شیمافور معمولاً در مراحل اولیه ظهور آفات و پیش از افزایش شدید جمعیت آن‌هاست. شناسایی به‌موقع آفات مکنده و لاروهای جوان می‌تواند به کنترل بهتر خسارت کمک کند.
زمان مناسب سم‌پاشی باید با توجه به نوع محصول، مرحله رشد گیاه، شدت آلودگی و شرایط آب‌وهوایی تعیین شود. همچنین به دلیل خطر این ترکیب برای زنبورهای عسل، از مصرف آن هنگام گل‌دهی گیاهان و فعالیت زنبورها خودداری کنید.
دوز مصرف سم شیمافور ۲۴٫۷ درصد
دوز مصرف این حشره‌کش با توجه به نوع محصول و آفت هدف متفاوت است. در منابع مربوط به فرمولاسیون مشابه تیامتوکسام ۱۴٫۱٪ + لامبدا سایهالوترین ۱۰٫۶٪ SC، مقدار مصرف زیر گزارش شده است:
| محصول | آفات هدف | مقدار مصرف گزارش‌شده |
|---|---|---|
| گوجه‌فرنگی و فلفل | شته، سفیدبالک، تریپس و مینوز | ۳۰ تا ۳۵ میلی‌لیتر در ۱۰۰ لیتر آب |
| خیار و هندوانه | شته، سفیدبالک و برخی لاروهای برگ‌خوار | ۳۰ تا ۳۵ میلی‌لیتر در ۱۰۰ لیتر آب |
| سیب‌زمینی | شته، سفیدبالک و برخی آفات برگ‌خوار | ۳۰ تا ۳۵ میلی‌لیتر در ۱۰۰ لیتر آب |
نکته مهم: مقادیر جدول مربوط به محصول مشابه با ترکیب ۲۴٫۷ درصد است و هنوز به‌عنوان دوز رسمی شیمافور شیماگرو تأیید نشده است. مقدار مصرف نهایی باید بر اساس برچسب همین محصول تعیین شود.
دوره کارنس سم شیمافور
دوره کارنس مدت‌زمانی است که باید بین آخرین نوبت سم‌پاشی و برداشت محصول سپری شود تا میزان باقی‌مانده سم در محصول کاهش یابد.
دوره کارنس این ترکیب با توجه به نوع محصول و دستور مصرف متفاوت است. برای نمونه، در یک محصول مشابه با فرمولاسیون ۲۴٫۷ درصد، دوره انتظار برای برخی سبزیجات ۱۰ روز و برای سیب‌زمینی ۱۴ روز گزارش شده است.
این مقادیر را نباید بدون بررسی به محصول شیمافور نسبت داد؛ بنابراین دوره کارنس محصول شیماگرو باید مطابق برچسب رسمی آن تعیین شود.
نکات ایمنی هنگام مصرف سم شیمافور
هنگام آماده‌سازی محلول و سم‌پاشی، از دستکش، ماسک، عینک و لباس محافظ مناسب استفاده کنید. از تماس مستقیم سم با پوست و چشم و استنشاق ذرات آن خودداری نمایید.
شیمافور برای زنبورهای عسل و حشرات مفید خطرناک است؛ بنابراین از سم‌پاشی در زمان گل‌دهی گیاهان و هنگام فعالیت زنبورها خودداری کنید. همچنین از آلوده‌شدن منابع آب، کانال‌های آبیاری و آب‌های سطحی جلوگیری نمایید.
برای کاهش احتمال ایجاد مقاومت در آفات، از مصرف مکرر این ترکیب و حشره‌کش‌های دارای گروه اثر یکسان خودداری کنید. سم را در بسته‌بندی اصلی و دور از دسترس کودکان، دام و مواد غذایی نگهداری نمایید.
