معرفی حشره کش فن پروپاترین یا دانیتول یک لیتری مشکفام
فن پروپاترین حشره‌کش و کنه‌کش پیریتروئیدی با خاصیت غیر سیستمیک و اثر تماسی و گوارشی می‌باشد که به صورت امولسیون 10% ECبرای کنترل حشرات و کنه‌های آفت گیاهی استفاده می‌شود. این آفت کش در بازار با نام تجاری دانیتول Danitol 10% EC وجود دارد. فن پروپاترین اثر دورکنندگی حشرات را، نیز از خود نشان می‌دهد. ساخت این ترکیب خود انقلابی در تولید و عرضه حشره کشهای شیمیایی است. فن پروپاترین در برابر نور خورشید پایداری زیادی دارد (البته تحت تابش مستقیم اشعه ماورای بنفش تجزیه می‌شود) ولی زمانی که به مدت طولانی در برابر نور قرار گیرد اکسیدشده و از تاثیر آن کاسته می‌شود. چون خاصیت تبخیری کمی دارد. دوام آن روی محصول تا حد مناسبی زیاد است (10 روز). نیمه عمر (DT50) فن پروپاترین در آب رودخانه 2 تا 7 هفته و در آب مقطر 6 هفته است، دوره فعال ماندن آن در خاک 1 تا 5 روز و در گیاه 4 تا6 روز است. سمیت گوارشی این ترکیب برای انسان و جانوران خونگرم متوسط ولی سمیت پوستی آن کم است.
مکانیسم اثر حشره کش فن پروپاترین یا دانیتول یک لیتری مشکفام
فن پروپاترین اثر ضربه‌ای (Knock down) سریع دارد. این تاثیر مستقیماً به اثر کشندگی سم مربوط نیست، زیرا میزان سم لازم برای ایجاد مرگ و میر حشرات و کنه‌ها معمولاً بسیار بیشتر از مقداری است که برای فلج کردن آنها مورد نیاز می‌باشد. اثر این ترکیب مثل پیریترینها است. اثر فن پروپاترین ناشی از مهار اعصاب بوده و با درجه حرارت رابطه مستقیم دارد. فن پروپاترین میزان حساسیت ناحیه پس سیناپسی را به تحریکات عصبی کاهش داده و میزان رهاسازی گاما آمینو بوتریک اسید (GABA)را در ناحیه پیش سیناپسی افزایش می‌دهد در نتیجه باعث ممانعت از انتقال پیام‌های عصبی می‌شود. فن پروپاترین چربی دوست بوده و به راحتی توسط لایه کوتیکول حشرات و سطح برگ جذب می شود، به همین دلیل در مقابل شسته شدن توسط باران مقاوم است. خاصیت حشره‌کشی فن پروپاترین به مقدار دز توصیه شده در مورد هر آفت و پوشش کامل لایه سم روی سطح برگ بستگی دارد. این ترکیب علاوه بر اثر ضربه‌ای، خاصیت دورکنندگی (در مقادیر مصرف زیاد) و عدم تغذیه آفات (در مقادیر مصرف کم) را نیز دارد. همچنین با جلوگیری از تغذیه کنه‌های بالغ و کاهش اعمال حیاتی آنها موجب کاهش تخم‌ها می‌گردد.
موارد توصيه حشره کش فن پروپاترین یا دانیتول یک لیتری مشکفام در محصولات كشاورزي
|
نام محصول |
نام آفت | مقدار مصرف |
|
چغندرقند |
برگخوار كارادرينا، برگخوار مصري (پرودنيا)، کرم غوزه پنبه(هلیوتیس)، کک، خرطوم کوتاه و مگس چغندر |
2 ليتر در هكتار |
| بید چغندر(ليتا) و كنه دو نقطه اي |
1.5-2 ليتر در هكتار |
|
|
پنبه |
برگخوار كارادرينا ، برگخوار مصري (پرودنيا)، کرم غوزه پنبه(هلیوتیس)، کرم خاردار پنبه و كنه دو نقطه اي | 2 ليتر در هكتار |
| كنه دو نقطه اي |
1.5 ليتر در هكتار |
|
|
سويا و لوبيا |
كنه دو نقطه اي و مينوز برگ سويا | 1-1.5 ليتر در هكتار |
| سبزيجات و صيفي‌جات | سفيده كلم، عسلک پنبه و مگس سفید گلخانه، كنه دو نقطه اي، برگخوار كارادرينا، برگخوار مصري (پرودنيا)، کرم غوزه پنبه(هلیوتیس)، تریپس، زنجره وشته |
1.5-2 ليتر در هكتار |
|
مركبات |
كنه قرمز مركبات | 1.5- 1 در هزار |
| درختان ميوه دانه‌دار | مينوز لكه گرد سيب و پسیل گلابی كنه قرمز اروپايي، کنه دو نقطه اي و كرم سيب |
0.8- 0.6 در هزار |
