معرفی سم کنفیدور یا ایمیداکلوپراید و ویژگیهای آن
سم کنفیدور ۳۵ درصد رهپاک با ماده مؤثره ایمیداکلوپراید، حشرهکشی از گروه نئونیکوتینوئیدهاست که برای کنترل طیف گستردهای از آفات مکنده در محصولات زراعی و باغی استفاده میشود. این حشرهکش دارای خاصیت سیستمیک، تماسی و گوارشی است و پس از جذب از طریق برگ، ساقه و ریشه میتواند به بخشهای مختلف گیاه انتقال پیدا کند.
یکی از ویژگیهای مهم ایمیداکلوپراید، توانایی آن در کنترل آفات مکنده مانند شتهها، پسیلها و برخی زنجرکها است. این آفات با تغذیه از شیره گیاهی موجب ضعف گیاه، کاهش رشد و در مواردی انتقال بیماریهای ویروسی میشوند. خاصیت سیستمیک این سم کمک میکند ماده مؤثره پس از جذب وارد شیره گیاهی شود و هنگام تغذیه آفت، اثر حشرهکشی خود را نشان دهد.
کاربردهای سم ایمیداکلوپراید و آفات هدف
ایمیداکلوپراید در ایران برای کنترل چند آفت مهم زراعی و باغی ثبت شده است. مهمترین موارد کاربرد گزارششده این حشرهکش عبارتاند از:
- پسته: کنترل پسیل پسته
- توتون: کنترل شته توتون
- پنبه و محصولات جالیزی: کنترل شته جالیز
- مرکبات: کنترل پروانه مینوز مرکبات در خزانه
این حشرهکش در برخی کشورها برای کنترل سفیدبالک گلخانهای، شته کلم و تعدادی از آفات ریشهخوار گیاهان زینتی نیز استفاده میشود؛ بااینحال، مصرف آن در هر محصول باید مطابق ثبت و دستور مصرف معتبر همان منطقه باشد.
مکانیسم اثر سم کنفیدور
ایمیداکلوپراید با تأثیر بر گیرندههای نیکوتینیک استیلکولین (nAChRs) در سیستم عصبی حشرات عمل میکند. این ماده با ایجاد اختلال در انتقال پیامهای عصبی، عملکرد طبیعی سیستم عصبی آفت را مختل میکند.
پس از ورود ماده مؤثره به بدن حشره، تحریک غیرطبیعی سیستم عصبی موجب بروز علائمی مانند اختلال حرکتی، فلج و در نهایت مرگ آفت میشود.
ایمیداکلوپراید در گروه مقاومت IRAC 4A قرار دارد. برای جلوگیری از ایجاد مقاومت، بهتر است از مصرف مکرر آن و سایر حشرهکشهای دارای مکانیسم اثر مشابه خودداری شود و در برنامه مدیریت آفات از سموم با گروههای مقاومتی متفاوت استفاده شود.
دوز مصرف سم ایمیداکلوپراید ۳۵ درصد
مقادیر مصرف گزارششده برای ایمیداکلوپراید ۳۵ درصد در ایران به شرح زیر است:
| محصول کشاورزی | آفت هدف | میزان مصرف |
|---|---|---|
| پسته | پسیل پسته | ۴۰۰ میلیلیتر در هزار لیتر آب |
| توتون | شته توتون | ۲۵۰ میلیلیتر در هکتار |
| پنبه | شته جالیز | ۲۵۰ میلیلیتر در هکتار |
| خزانه مرکبات | پروانه مینوز مرکبات | ۳۵ میلیلیتر سم به همراه ۳۰۰ میلیلیتر روغن در ۱۰۰ لیتر آب |
توجه: مقادیر فوق برای فرمولاسیون ۳۵ درصد SC گزارش شدهاند. پیش از مصرف، دستور درجشده روی برچسب بطری رهپاک را بررسی کنید و از تعمیم این مقادیر به سایر غلظتها و فرمولاسیونهای ایمیداکلوپراید خودداری کنید.
بهترین زمان مصرف سم کنفیدور
بهترین زمان مصرف ایمیداکلوپراید به نوع آفت و مرحله فعالیت آن بستگی دارد. معمولاً توصیه میشود سمپاشی در زمان مشاهده شروع فعالیت آفت و پیش از افزایش شدید جمعیت آن انجام شود.
در باغهای پسته، پایش منظم جمعیت پسیل و بررسی وضعیت آفت برای انتخاب زمان مناسب سمپاشی اهمیت زیادی دارد. در محصولات زراعی نیز بهتر است مصرف با توجه به میزان آلودگی و توصیه کارشناس گیاهپزشکی انجام شود.
به دلیل خطر این حشرهکش برای زنبور عسل، از مصرف آن در زمان گلدهی و فعالیت زنبورها خودداری کنید.
نحوه آمادهسازی و مصرف
ابتدا مقدار موردنیاز سم را بر اساس محصول، آفت و حجم آب اندازهگیری کنید. مخزن سمپاش را تا نیمه از آب پر کرده و مقدار سم را به آن اضافه کنید. پس از همزدن مناسب، باقیمانده آب را به مخزن بیفزایید و محلول را بهصورت یکنواخت روی قسمتهای موردنظر گیاه پخش کنید.
در زمان مصرف، از پوشش مناسب تمام بخشهای موردنیاز گیاه اطمینان حاصل کنید. از افزایش خودسرانه دوز و اختلاط ایمیداکلوپراید با سایر سموم یا کودها بدون بررسی سازگاری آنها خودداری کنید.
نکات ایمنی هنگام مصرف ایمیداکلوپراید
هنگام آمادهسازی محلول و سمپاشی از دستکش مقاوم شیمیایی، لباس کار مناسب، عینک محافظ و ماسک مناسب استفاده کنید. از تماس سم با پوست و چشم و استنشاق قطرات محلول جلوگیری کنید.
ایمیداکلوپراید برای زنبورهای عسل خطرناک است؛ بنابراین از سمپاشی در زمان گلدهی گیاهان و هنگام فعالیت زنبورها خودداری کنید. همچنین از آلودهشدن آبهای سطحی، استخرها، رودخانهها و منابع آب آشامیدنی جلوگیری کنید.
پس از پایان سمپاشی، دستها و قسمتهای در معرض تماس را بهخوبی بشویید و لباس کار را جداگانه تمیز کنید. سم را در بستهبندی اصلی و دور از دسترس کودکان و دام نگهداری کنید.
دوره کارنس سم ایمیداکلوپراید
دوره کارنس فاصله زمانی بین آخرین سمپاشی و برداشت محصول است. در اطلاعات برخی فرآوردههای ایمیداکلوپراید ۳۵ درصد، دوره کارنس برای پسته، پنبه و توتون ۱۴ روز و برای مرکبات ۲۱ روز ذکر شده است.
شرایط نگهداری
سم کنفیدور را در بستهبندی اصلی و دربسته، در محیطی خشک و خنک و دور از تابش مستقیم نور خورشید نگهداری کنید. محصول باید دور از دسترس کودکان، دام و افراد غیرمتخصص قرار گیرد. از نگهداری سم در مجاورت مواد غذایی، خوراک دام و منابع آب آشامیدنی خودداری کنید.









