معرفی سم هگزافلومورون یا کنسالت و ویژگیهای آن
سم هگزافلومورون ۱۰ درصد رازی شیمی که با نام تجاری کنسالت (Consult) شناخته میشود، حشرهکشی از گروه ترکیبات بنزوئیلاوره است که برای کنترل مراحل نابالغ برخی آفات کشاورزی مورد استفاده قرار میگیرد. این محصول با فرمولاسیون امولسیونشونده (EC) تولید شده و در گروه تنظیمکنندههای رشد حشرات (IGR) قرار دارد.
هگزافلومورون با جلوگیری از تشکیل کیتین در بدن حشرات، فرایند پوستاندازی و رشد طبیعی آنها را مختل میکند. این ماده مؤثره بهویژه روی لاروها و پورههای سنین اولیه اثرگذاری مناسبی دارد و میتواند از ادامه رشد و تکامل آفت جلوگیری کند.
یکی از ویژگیهای مهم کنسالت، تفاوت مکانیسم اثر آن با بسیاری از حشرهکشهای رایج است. به همین دلیل میتواند در برنامه مدیریت تلفیقی آفات و مدیریت مقاومت، در صورت رعایت اصول تناوب سموم، مورد استفاده قرار گیرد.
کاربردهای سم هگزافلومورون و آفات هدف
هگزافلومورون رازی شیمی برای کنترل تعدادی از آفات مهم در محصولات کشاورزی کاربرد دارد. مهمترین موارد مصرف گزارششده این محصول عبارتاند از:
- پسته: کنترل پسیل پسته و پروانه چوبخوار
- مرکبات: کنترل پروانه مینوز مرکبات، بهویژه در نهالهای جوان و خزانه
- خرما: کنترل کرم میوهخوار خرما
- کلم: کنترل بید کلم یا شبپره پشتالماسی
این حشرهکش با اختلال در تشکیل اسکلت خارجی آفت، مانع پوستاندازی طبیعی لاروها و پورهها میشود. بنابراین زمانبندی مناسب مصرف و شناسایی مرحله رشدی آفت در میزان موفقیت مبارزه اهمیت زیادی دارد.
مکانیسم اثر سم هگزافلومورون
هگزافلومورون با مهار فرایند ساخت کیتین در بدن حشرات عمل میکند. کیتین یکی از اجزای اصلی اسکلت خارجی حشرات است و برای تشکیل پوست جدید و انجام پوستاندازی نقش اساسی دارد.
پس از ورود ماده مؤثره به بدن آفت، فرایند تولید کیتین مختل میشود و حشره نمیتواند پوستاندازی طبیعی خود را بهدرستی انجام دهد. در نتیجه، رشد و تکامل لارو یا پوره متوقف شده و آفت بهتدریج از بین میرود.
هگزافلومورون در گروه مقاومت IRAC 15 قرار دارد و از بازدارندههای بیوسنتز کیتین محسوب میشود. این ماده بیشتر روی مراحل نابالغ حشرات اثرگذار است و روی حشرات بالغ اثر قابلتوجهی ندارد.
دوز مصرف سم هگزافلومورون ۱۰ درصد
میزان مصرف هگزافلومورون با توجه به محصول کشاورزی و نوع آفت متفاوت است. مقادیر گزارششده برای این فرآورده به شرح زیر است:
| محصول کشاورزی | آفت هدف | میزان مصرف |
|---|---|---|
| پسته | پسیل پسته | ۵۰۰ تا ۷۰۰ میلیلیتر در هزار لیتر آب |
| پسته | پروانه چوبخوار | ۱ لیتر در هزار لیتر آب همراه ۵ لیتر روغن امولسیونشونده |
| مرکبات | پروانه مینوز مرکبات | ۲۵ میلیلیتر سم به همراه ۳۰۰ میلیلیتر روغن ولک در ۱۰۰ لیتر آب |
| خرما | کرم میوهخوار | ۶۰۰ میلیلیتر در هزار لیتر آب |
| کلم | بید کلم یا شبپره پشتالماسی | ۱ لیتر در هکتار |
نکات مهم درباره دوز مصرف:
- برای کنترل پروانه مینوز مرکبات، در اطلاعات محصول انجام دو نوبت سمپاشی با فاصله ۱۰ روز ذکر شده است.
- مصرف هگزافلومورون در مرکبات برای نهالهای جوان و خزانه توصیه شده و نباید این دستور را به تمام شرایط باغ تعمیم داد.
- مقدار روغن همراه باید با نوع روغن مجاز و دستور برچسب تطبیق داده شود.
- دوزهای جدول باید پیش از مصرف با برچسب همان فرآورده و توصیه کارشناس گیاهپزشکی بررسی شوند.
بهترین زمان مصرف سم هگزافلومورون
بهترین زمان مصرف هگزافلومورون هنگامی است که آفت در مراحل اولیه رشد قرار دارد؛ زیرا لاروها و پورههای جوان نسبت به اثر این حشرهکش حساستر هستند.
در باغهای پسته، زمان مصرف باید با توجه به پایش جمعیت پسیل و مرحله فعالیت آفت تعیین شود. برای کنترل پروانه چوبخوار نیز زمانبندی مبارزه باید بر اساس شناسایی مرحله حساس آفت و توصیه کارشناس انجام گیرد.
در مرکبات، برای کنترل پروانه مینوز، زمان مناسب مصرف با شروع فعالیت پروانه و مشاهده علائم اولیه خسارت روی برگهای جوان ارتباط دارد. در محصولات کلمی نیز بهتر است مبارزه در زمان ظهور لاروهای جوان بید کلم انجام شود.
از آنجا که هگزافلومورون روی حشرات بالغ اثر قابلتوجهی ندارد، تأخیر در سمپاشی و مصرف در زمان افزایش سن لاروی میتواند اثربخشی مبارزه را کاهش دهد.
نحوه آمادهسازی و مصرف
ابتدا مقدار موردنیاز سم را بر اساس نوع محصول، آفت هدف و دوز توصیهشده اندازهگیری کنید. مخزن سمپاش را تا نیمه از آب پر کرده و پس از افزودن سم، محلول را بهخوبی هم بزنید. سپس باقیمانده آب را اضافه کنید تا حجم موردنظر کامل شود.
در زمان سمپاشی، محلول باید بهصورت یکنواخت روی قسمتهای موردنظر گیاه پخش شود. پوشش مناسب برگها و اندامهای گیاهی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا آفت هنگام تغذیه از قسمتهای سمپاشیشده، ماده مؤثره را دریافت میکند.
در صورت توصیه به مصرف همراه روغن، مقدار و نوع روغن را مطابق دستور برچسب رعایت کنید. از اختلاط خودسرانه با سایر سموم و کودها نیز خودداری کنید.
نکات ایمنی هنگام مصرف هگزافلومورون
هنگام آمادهسازی محلول و سمپاشی از دستکش مقاوم شیمیایی، لباس کار مناسب، عینک محافظ و ماسک مناسب استفاده کنید. از تماس مستقیم سم با پوست و چشم و استنشاق قطرات محلول جلوگیری کنید.
از ورود محلول سم به رودخانهها، استخرها، منابع آب آشامیدنی و سایر آبهای سطحی جلوگیری کنید. همچنین سم را در زمان و شرایطی مصرف کنید که احتمال رانش قطرات به محصولات مجاور و محیطهای حساس وجود نداشته باشد.
پس از پایان سمپاشی، دستها و قسمتهای در معرض تماس را بهخوبی بشویید و لباس کار را جداگانه تمیز کنید. محصول را دور از دسترس کودکان، دام و افراد غیرمتخصص نگهداری کنید.
دوره کارنس سم هگزافلومورون
دوره کارنس فاصله زمانی بین آخرین سمپاشی و برداشت محصول است. مقدار این دوره به نوع محصول کشاورزی و دستور مصرف فرآورده بستگی دارد.
دوره کارنس هگزافلومورون ۱۰ درصد ۲۹ روز برای پسته گزارش شده است
شرایط نگهداری
سم هگزافلومورون را در بستهبندی اصلی و دربسته، در محیطی خشک و خنک و دور از تابش مستقیم نور خورشید نگهداری کنید. محصول باید دور از دسترس کودکان، دام و افراد غیرمتخصص قرار گیرد. از نگهداری سم در مجاورت مواد غذایی، خوراک دام و منابع آب آشامیدنی خودداری کنید.









