معرفی قارچکش تبوکونازول یا راکسیل و ویژگیهای آن
قارچکش تبوکونازول یا راکسیل یکی از قارچکشهای سیستمیک گروه تریآزولهاست که برای ضدعفونی بذر و کنترل برخی بیماریهای قارچی بذرزاد غلات کاربرد دارد. این محصول با مهار رشد قارچهای بیماریزا، از بذر و گیاهچه در مراحل ابتدایی رشد محافظت میکند و به استقرار بهتر گیاه در ابتدای فصل کمک میکند.
شرکت شیماگرو این محصول را در دو فرمولاسیون عرضه میکند: راکسیل ۶ درصد مایع با فرمولاسیون FS در بستهبندی یک لیتری و راکسیل ۲ درصد پودری با فرمولاسیون DS در بستهبندی یک کیلوگرمی. هر دو فرمولاسیون ماده مؤثره تبوکونازول دارند، اما روش آمادهسازی و مقدار مصرف آنها با یکدیگر تفاوت دارد.
نحوه اثر قارچکش تبوکونازول
ماده مؤثره تبوکونازول با جلوگیری از ساخت ارگوسترول، عملکرد طبیعی غشای سلولی قارچ را مختل میکند. ارگوسترول یکی از ترکیبات ضروری غشای سلولی قارچهاست و نقش مهمی در رشد و تکثیر آنها دارد.
تبوکونازول با مهار فرایند تولید این ماده، رشد قارچ را متوقف میکند و به کنترل آلودگیهای قارچی کمک میرساند. این ماده در گروه قارچکشهای تریآزول و زیرگروه مهارکنندههای دمتیلاسیون (DMI) قرار میگیرد و در طبقهبندی FRAC شماره ۳ دارد.
کاربرد قارچکش راکسیل و بیماریهای هدف
مهمترین کاربرد راکسیل تبوکونازول، ضدعفونی بذر غلات پیش از کاشت است. این قارچکش بهویژه برای کنترل بیماریهای سیاهک گندم اهمیت دارد؛ زیرا برخی عوامل این بیماریها همراه بذر منتقل میشوند و در مراحل اولیه رشد گیاه خسارت ایجاد میکنند.
مهمترین بیماریهای هدف عبارتاند از:
- سیاهک پنهان گندم
- سیاهک آشکار گندم
برخی منابع فنی، کاربرد تبوکونازول را برای کنترل تعدادی از بیماریهای قارچی بذرزاد در سایر غلات نیز گزارش میکنند؛ بااینحال، دامنه مصرف هر فرآورده به موارد ثبتشده آن بستگی دارد.
تفاوت راکسیل ۶ درصد مایع و راکسیل ۲ درصد پودری
راکسیل ۶ درصد با فرمولاسیون FS به شکل مایع تولید میشود و برای پوششدهی بذر هنگام ضدعفونی کاربرد دارد. کشاورزان میتوانند این فرمولاسیون را با تجهیزات مناسب ضدعفونی بذر بهصورت یکنواخت روی سطح بذر پخش کنند.
در مقابل، راکسیل ۲ درصد با فرمولاسیون DS به شکل پودر خشک عرضه میشود و برای ضدعفونی خشک بذر کاربرد دارد. هنگام استفاده از این نوع، باید پودر را بهطور یکنواخت با بذر مخلوط کرد تا تمام دانهها پوشش مناسبی دریافت کنند.
نکته مهم: این دو محصول را نباید از نظر مقدار مصرف یا روش آمادهسازی جایگزین یکدیگر دانست؛ زیرا درصد ماده مؤثره و نوع فرمولاسیون آنها متفاوت است.
بهترین زمان مصرف قارچکش راکسیل
بهترین زمان استفاده از قارچکش تبوکونازول، پیش از کاشت و هنگام آمادهسازی بذر است. ضدعفونی بذر پیش از ورود آن به خاک، به کاهش آلودگیهای قارچی همراه بذر کمک میکند و از گیاهچه در شروع رشد محافظت میکند.
کشاورزان باید پیش از کاشت، بذرهای سالم و دارای قوه نامیه مناسب را انتخاب کنند. همچنین بذرهای آسیبدیده، جوانهزده یا دارای کیفیت نامناسب گزینه مناسبی برای ضدعفونی نیستند.
میزان مصرف و روش استفاده از راکسیل ۶ درصد
فرمولاسیون مایع تبوکونازول ۶ درصد FS برای ضدعفونی بذر استفاده میشود. در یک منبع فنی مربوط به فرآورده ۶ درصد تبوکونازول، مقدار مصرف ۵۰۰ میلیلیتر برای یک تن بذر گندم در برابر سیاهک آشکار و پنهان گزارش شده است.
برای استفاده از این فرمولاسیون، مقدار توصیهشده را با تجهیزات مناسب بهصورت یکنواخت روی بذر پخش کنید تا تمام دانهها پوشش مناسبی دریافت کنند.
میزان مصرف و روش استفاده از راکسیل ۲ درصد
فرمولاسیون پودری تبوکونازول ۲ درصد DS برای ضدعفونی خشک بذر کاربرد دارد. در منابع فنی مربوط به فرآوردههای مشابه این فرمولاسیون، مقدار مصرف ۱۵۰ گرم برای هر ۱۰۰ کیلوگرم بذر گندم، معادل ۱٫۵ کیلوگرم برای یک تن بذر، گزارش شده است.
برای استفاده، پودر را بهتدریج با بذر مخلوط کنید و همزدن را تا زمان پوشش یکنواخت تمام دانهها ادامه دهید. این روش به توزیع مناسب قارچکش روی سطح بذر کمک میکند.
دوره کارنس قارچکش تبوکونازول
از آنجا که راکسیل ۶ درصد و ۲ درصد در کاربرد موردبحث برای ضدعفونی بذر پیش از کاشت استفاده میشوند، دوره کارنس محلولپاشی و برداشت محصول برای این روش مصرف مطرح نیست. بااینحال، بذر ضدعفونیشده فقط باید برای کاشت استفاده شود و نباید آن را بهعنوان بذر خوراکی یا دام مصرف کرد.
نکات ایمنی هنگام مصرف قارچکش راکسیل
هنگام آمادهسازی و ضدعفونی بذر، از دستکش، ماسک، لباس کار و عینک محافظ استفاده کنید. از تماس مستقیم پودر یا محلول قارچکش با پوست و چشم خودداری کنید و گردوغبار فرمولاسیون پودری را تنفس نکنید.
بذرهای ضدعفونیشده را از بذرهای معمولی، مواد غذایی و خوراک دام جدا نگهداری کنید. همچنین روی کیسههای حاوی بذر تیمارشده علامت مشخص بزنید تا افراد از غیرخوراکی بودن آنها آگاه باشند.
در پایان، انتخاب فرمولاسیون مناسب، رعایت مقدار مصرف و پوشش یکنواخت بذر نقش مهمی در عملکرد قارچکش تبوکونازول یا راکسیل شیماگرو دارد. استفاده صحیح از این قارچکش میتواند به مدیریت سیاهکهای گندم و افزایش سلامت بذر در زمان کاشت کمک کند.









