معرفی و ویژگیهای قارچکش متالاکسیل یا ریدومیل
قارچکش متالاکسیل ۵ درصد گرانول (Metalaxyl GR 5%) با نام تجاری ریدومیل، ترکیبی سیستمیک از گروه فنیلآمیدها و زیرگروه آسیلآلانینها است که برای مدیریت بیماریهای ناشی از عوامل بیماریزای خاکزاد، بهویژه اوومیستهایی مانند فیتوفتورا (Phytophthora) و پیتیوم (Pythium) استفاده میشود. این عوامل بیماریزا میتوانند باعث پوسیدگی ریشه و طوقه، مرگ گیاهچه و کاهش استقرار بوتهها شوند.
فرمولاسیون گرانول این محصول برای مصرف در خاک طراحی شده است. متالاکسیل پس از قرار گرفتن در خاک مرطوب، در دسترس ریشه گیاه قرار میگیرد و پس از جذب، از طریق آوندهای چوبی به سمت بخشهای بالاتر گیاه انتقال مییابد. به همین دلیل، این قارچکش میتواند در برنامه مدیریت بیماریهای ریشه و طوقه، بهویژه در مراحل اولیه رشد گیاه، نقش مؤثری داشته باشد.
یکی از ویژگیهای مهم متالاکسیل، اثر اختصاصی آن بر گروهی از عوامل بیماریزای شبهقارچی است. این ترکیب با مهار فرایندهای ضروری رشد و تکثیر عامل بیماریزا، به کاهش گسترش آلودگی کمک میکند.
کاربردها و بیماریهای هدف
متالاکسیل ۵ درصد گرانول برای مدیریت برخی بیماریهای خاکزاد ناشی از اوومیستها مورد استفاده قرار میگیرد. مهمترین موارد کاربرد این ماده عبارتاند از:
- مدیریت بوتهمیری گیاهان جالیزی ناشی از عوامل بیماریزای حساس
- کنترل بیماریهای ناشی از فیتوفتورا
- کمک به مدیریت بیماریهای ناشی از پیتیوم
- کنترل برخی عوامل ایجادکننده مرگ گیاهچه
- کمک به محافظت از ریشه و طوقه گیاه در مراحل حساس استقرار و رشد اولیه
مکانیسم اثر متالاکسیل
متالاکسیل از گروه قارچکشهای فنیلآمیدی است و با اختلال در فرایند ساخت RNA در عامل بیماریزا، از رشد و تکثیر آن جلوگیری میکند. این ماده با تأثیر بر فعالیت RNA پلیمراز، فرایند رونویسی و تولید RNA موردنیاز سلول را مختل میسازد. در نتیجه، رشد میسلیوم، تکثیر و توسعه عامل بیماریزا کاهش مییابد.
این ماده پس از جذب از طریق ریشه، در گیاه جابهجا میشود و با حرکت در آوندهای چوبی میتواند بخشهای بالاتر گیاه را نیز تحت حفاظت قرار دهد. اثر سیستمیک متالاکسیل باعث شده است که این ترکیب در مدیریت بیماریهای حساس در مراحل اولیه آلودگی اهمیت داشته باشد.
متالاکسیل در گروه FRAC 4 قرار دارد. از آنجا که مصرف مکرر این گروه قارچکشها میتواند احتمال ایجاد مقاومت در جمعیت عوامل بیماریزا را افزایش دهد، رعایت تناوب با قارچکشهایی دارای مکانیسم اثر متفاوت اهمیت زیادی دارد.
دوز مصرف قارچکش متالاکسیل ۵ درصد گرانول
| محصول یا محل مصرف | بیماری هدف | میزان مصرف |
|---|---|---|
| گیاهان جالیزی | بوتهمیری | ۲۰ تا ۲۵ کیلوگرم در هکتار |
| گیاهان جالیزی | بوتهمیری، مصرف موضعی | ۱۰ تا ۲۰ گرم برای هر بوته |
| گیاهان زینتی | مرگ گیاهچه | دوز اختصاصی در اطلاعات موجود مشخص نشده است |
روش مصرف در گیاهان جالیزی: مصرف گرانول در سطح خاک، حدود ۲ تا ۳ هفته پس از کاشت گزارش شده است. در روش مصرف موضعی نیز گرانول در سطح خاک اطراف بوته پخش شده، با خاک مخلوط و سپس آبیاری میشود.
بهترین زمان مصرف
بهترین زمان استفاده از متالاکسیل گرانول، هنگام کاشت یا در مراحل اولیه استقرار گیاه و پیش از گسترش علائم بیماری است؛ زیرا هدف اصلی، محافظت از ریشه و گیاهچه در برابر عوامل بیماریزای خاکزاد در مراحل حساس رشد است.
در گیاهان جالیزی، زمان مصرف گزارششده حدود ۲ تا ۳ هفته پس از کاشت است. استفاده پیشگیرانه در مزارعی که سابقه آلودگی به فیتوفتورا و پیتیوم دارند، میتواند به کاهش خسارت بیماری و حفظ تراکم بوتهها کمک کند. مصرف پس از گسترش شدید پوسیدگی ریشه و ضعف گیاه، معمولاً نمیتواند آسیبهای ایجادشده را بهطور کامل جبران کند.
نحوه آمادهسازی و مصرف
این محصول به شکل گرانول ۵ درصد (GR) تولید شده و روش مصرف آن با قارچکشهای پودری قابل حل در آب متفاوت است. گرانول باید مطابق مقدار توصیهشده، بهصورت یکنواخت در محل کاشت، ردیف بذر یا اطراف بوته توزیع شود.
در مصرف مکانیزه، تنظیم دستگاه پخش گرانول، کالیبراسیون ادوات و کنترل یکنواختی خروج محصول اهمیت زیادی دارد؛ زیرا توزیع نامناسب میتواند باعث کاهش کارایی یا مصرف بیش از اندازه در بخشهایی از مزرعه شود. در مصرف موضعی نیز پس از پخش گرانول در اطراف بوته، مخلوط کردن آن با خاک و انجام آبیاری میتواند به قرارگیری ماده مؤثره در دسترس ریشه کمک کند.
از آنجا که فرمولاسیون این محصول گرانولی است، نباید آن را مانند پودرهای قابل حل در آب آماده و محلولپاشی کرد.
نکات ایمنی هنگام مصرف
هنگام کار با قارچکش متالاکسیل از دستکش، ماسک و لباس کار مناسب استفاده کنید. از تماس مستقیم گرانول با پوست و چشم و استنشاق گردوغبار آن جلوگیری شود. پس از پایان کار، دستها و قسمتهای در معرض تماس را بهخوبی بشویید.
محصول را دور از دسترس کودکان و دامها، مواد غذایی و خوراک دام نگهداری کنید. همچنین از ورود بقایای سم و آب آلوده به منابع آب آشامیدنی و آبهای سطحی جلوگیری نمایید.
مدیریت مقاومت و توصیههای زراعی
به دلیل قرار گرفتن متالاکسیل در گروه مقاومتی FRAC 4 و احتمال ایجاد مقاومت در صورت مصرف مکرر، بهتر است این قارچکش در تناوب با ترکیبات دارای مکانیسم اثر متفاوت استفاده شود. از تکرار بیرویه مصرف آن در طول فصل زراعی خودداری کنید.
همچنین رعایت اصول مدیریت تلفیقی بیماریها (IPM) میتواند اثربخشی برنامه کنترل را افزایش دهد. بهبود زهکشی خاک، تنظیم دور و میزان آبیاری، استفاده از بذر سالم، رعایت بهداشت مزرعه و انتخاب ارقام مقاوم یا متحمل، از اقداماتی هستند که در کنار مصرف صحیح قارچکش به کاهش فشار بیماری کمک میکنند.
دوره کارنس
برای فرمولاسیون متالاکسیل ۵ درصد گرانول در کاربردهای ذکرشده، عدد قابل اتکایی برای دوره کارنس در اطلاعات موجود مشخص نشده است؛ بنابراین عدد مشخصی برای این محصول درج نمیشود.
شرایط نگهداری
قارچکش متالاکسیل را در بستهبندی اصلی و دربسته، در محیط خشک و خنک و دور از تابش مستقیم نور خورشید نگهداری کنید. محصول باید دور از مواد غذایی، خوراک دام، کودها و دسترس کودکان قرار داشته باشد. از نگهداری آن در محیطهای مرطوب و در معرض گرمای زیاد خودداری کنید.
جمعبندی
قارچکش متالاکسیل یا ریدومیل ۵ درصد گرانول یک قارچکش سیستمیک خاکمصرف برای مدیریت بیماریهای ناشی از عوامل بیماریزای خاکزاد، بهویژه فیتوفتورا و پیتیوم است. این ترکیب با مهار سنتز RNA در عامل بیماریزا، رشد و تکثیر آن را مختل میکند و پس از جذب از طریق ریشه، در گیاه انتقال مییابد. فرمولاسیون گرانولی آن امکان مصرف در خاک و اطراف ریشه را فراهم میسازد. استفاده پیشگیرانه، توزیع یکنواخت گرانول، رعایت مقدار مصرف و تناوب با قارچکشهای دارای مکانیسم اثر متفاوت، از مهمترین عوامل در افزایش کارایی و کاهش خطر مقاومت به این قارچکش هستند.









