معرفی سم بیفنازیت (پایرین) و ویژگیهای آن
سم بیفنازیت (Bifenazate) با نام تجاری پایرین، یک کنهکش تخصصی با فرمولاسیون SC 24% است که توسط شرکت رازی شیمی خرم در بستهبندی ۲۵۰ سیسی تولید میشود. این محصول برای کنترل کنههای زیانآور گیاهان بهویژه کنه تارتن دو نقطهای مورد استفاده قرار میگیرد.
بیفنازیت یک کنهکش غیرسیستمیک و تماسی با اثر ضربهای است که از طریق تأثیر بر سیستم تولید انرژی در سلولهای کنه، موجب اختلال در فعالیت طبیعی آفت و در نهایت مرگ آن میشود. این ترکیب علاوه بر تأثیر بر مراحل متحرک کنه، روی تخم کنه نیز اثر قابلتوجهی دارد.
از ویژگیهای مهم بیفنازیت میتوان به پوشش هر دو سطح برگ، خاصیت نفوذ بین لایههای برگ (ترانسلامینار)، اثرگذاری روی مراحل مختلف رشد کنه و قابلیت استفاده در برنامه مدیریت تلفیقی آفات اشاره کرد.
کاربردهای سم بیفنازیت و آفات هدف آن
مهمترین کاربرد کنهکش بیفنازیت کنترل کنههای تارتن و بهویژه کنه تارتن دو نقطهای است. این آفت با تغذیه از شیره سلولی برگها باعث ایجاد لکههای زرد و رنگپریدگی، کاهش سطح فتوسنتز، ضعف گیاه و در آلودگیهای شدید خشک شدن برگها میشود.
بیفنازیت برای کنترل کنه تارتن دو نقطهای در محصولات زیر ثبت شده است:
- خیار، بهویژه کشتهای گلخانهای
- توتفرنگی
- رز و گیاهان زینتی
- سیب
این کنهکش در سایر کشورها برای کنترل برخی کنههای تارتن در درختان میوه، مرکبات، سبزیجات و پنبه نیز کاربرد دارد؛ بااینحال مصرف آن در ایران باید مطابق موارد ثبتشده و دستورالعمل برچسب محصول باشد.
مکانیسم اثر سم بیفنازیت چگونه است؟
بیفنازیت با اختلال در عملکرد کمپلکس III زنجیره انتقال الکترون در غشای داخلی میتوکندری، فرایند تولید انرژی در سلولهای کنه را مختل میکند. در نتیجه، فعالیت طبیعی آفت دچار اختلال شده و کنه پس از تأثیر سم از بین میرود.
این محصول دارای اثر تماسی و ضربهای است و برخلاف کنهکشهای سیستمیک، در تمام اندامهای گیاه از طریق آوندها جابهجا نمیشود. بااینحال، خاصیت ترانسلامینار آن باعث میشود ماده مؤثره بتواند از سطح برگ به لایههای دیگر آن نفوذ کند و پوشش مؤثرتری در بافت برگ ایجاد شود.
میزان و دوز مصرف سم بیفنازیت رازی شیمی
مقدار مصرف بیفنازیت با توجه به نوع محصول و آفت هدف متفاوت است. مقادیر ثبتشده برای این محصول عبارتاند از:
| محصول کشاورزی | آفت هدف | میزان مصرف |
|---|---|---|
| خیار | کنه تارتن دو نقطهای | ۰٫۳ در هزار |
| توتفرنگی | کنه تارتن دو نقطهای | ۰٫۳ در هزار |
| بوته رز | کنه تارتن دو نقطهای | ۰٫۵ در هزار |
| سیب | کنه تارتن دو نقطهای | ۰٫۷ در هزار |
مقادیر فوق بر اساس اطلاعات فنی محصول پایرین رازی شیمی درج شدهاند. پیش از مصرف، برچسب ظرف و توصیه کارشناس گیاهپزشکی را ملاک قرار دهید.
بهترین زمان مصرف سم بیفنازیت
بهترین زمان استفاده از سم بیفنازیت هنگام مشاهده اولین علائم آلودگی به کنه و پیش از افزایش جمعیت آفت است. شناسایی زودهنگام کنهها و بررسی سطح زیرین برگها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا کنهها معمولاً در این قسمت فعالیت و تغذیه میکنند.
با شروع آلودگی، سمپاشی باید بهگونهای انجام شود که سطح برگها، بهخصوص قسمت زیرین آنها، پوشش مناسبی از محلول سم دریافت کند. انتخاب زمان مناسب و رعایت مقدار توصیهشده در افزایش اثربخشی کنهکش اهمیت دارد.
نحوه آمادهسازی و مصرف سم بیفنازیت
برای آمادهسازی محلول سمپاشی، ابتدا مقدار موردنیاز بیفنازیت را مطابق دوز توصیهشده اندازهگیری کنید. سپس مخزن سمپاش را تا حدود نیمه از آب تمیز پر کرده و سم را به آن اضافه کنید. در ادامه، ضمن همزدن مناسب، باقیمانده آب را به مخزن بیفزایید تا محلول یکنواختی به دست آید.
هنگام محلولپاشی، از تنظیم صحیح نازل و فشار سمپاش اطمینان حاصل کنید تا محلول به تمام قسمتهای موردنظر گیاه، بهویژه سطح زیرین برگها، برسد.
نکات ایمنی و احتیاط هنگام استفاده از بیفنازیت
هنگام استفاده از کنهکش بیفنازیت از دستکش، ماسک، لباس محافظ و عینک مناسب استفاده کنید و از تماس مستقیم محلول سم با پوست و چشم یا استنشاق قطرات سم خودداری نمایید.
از خوردن، آشامیدن و استعمال دخانیات هنگام سمپاشی پرهیز کنید. همچنین از ورود افراد و دامها به محل سمپاشیشده تا زمان تعیینشده در برچسب محصول جلوگیری کنید.
از شستوشوی ظروف و تجهیزات سمپاشی در نزدیکی منابع آب آشامیدنی، چاهها و آبهای سطحی خودداری کنید. برای اختلاط بیفنازیت با سایر سموم و کودها نیز ابتدا سازگاری آنها را با نظر کارشناس بررسی کنید.
دوره کارنس سم بیفنازیت
دوره کارنس مدتزمانی است که باید از آخرین نوبت سمپاشی تا برداشت محصول رعایت شود تا میزان باقیمانده سم در محصول به حد مجاز برسد.
دوره کارنس اعلامشده برای بیفنازیت رازی شیمی به شرح زیر است:
- خیار و محصولات جالیزی: ۱ روز
- توتفرنگی: ۳ روز
- سیب: ۷ روز
برای محصولات دیگر، از جمله رز، مقدار دوره کارنس را باید از برچسب رسمی محصول یا مرجع ثبت سموم استعلام کرد.
شرایط نگهداری سم بیفنازیت
محصول را در بستهبندی اصلی و دربسته، دور از نور مستقیم خورشید و منابع گرما نگهداری کنید. محل نگهداری باید خشک، خنک، دارای تهویه مناسب و دور از دسترس کودکان، دامها و مواد غذایی باشد. از یخزدگی محصول و نگهداری آن در شرایط نامناسب دمایی جلوگیری کنید.









