معرفی قارچکش کاپتان و ویژگیهای آن
کاپتان (Captan) یک قارچکش تماسی و حفاظتی از گروه شیمیایی فتالیمیدها است که برای پیشگیری و کنترل برخی بیماریهای قارچی در محصولات زراعی و باغی استفاده میشود. این قارچکش با ایجاد پوشش محافظ روی سطح گیاه، از جوانهزنی اسپورهای قارچی و گسترش آلودگی جلوگیری میکند. فرمولاسیون این محصول پودر وتابل ۵۰ درصد (WP) است و پس از ترکیب با آب بهصورت ذرات معلق در محلول سمپاشی استفاده میشود.
نحوه عملکرد و مکانیسم اثر کاپتان
کاپتان قارچکشی تماسی و چندمحلاثری است؛ یعنی پس از محلولپاشی، روی سطح برگ، میوه و سایر اندامهای گیاه قرار میگیرد و از جوانهزنی اسپورها و شروع فعالیت قارچ جلوگیری میکند. این ترکیب با واکنش با گروههای سولفیدریل در آنزیمهای قارچی، فعالیت آنزیمهای ضروری را مختل میکند و مانع ادامه فرایندهای حیاتی قارچ میشود. به دلیل مکانیسم اثر چندگانه، احتمال ایجاد مقاومت در عوامل بیماریزا نسبت به بسیاری از قارچکشهای تکمحلاثری کمتر است.
کاربردهای قارچکش کاپتان و بیماریهای هدف
کاپتان برای کنترل و پیشگیری از برخی بیماریهای قارچی درختان میوه و محصولات زراعی کاربرد دارد. از موارد مصرف گزارششده برای این قارچکش میتوان به لکه سیاه سیب و گلابی، لبشتری هلو، بیماری غربالی درختان میوه، سفیدک داخلی انگور، بوتهمیری نخود و لکه برگی آلترناریایی پسته اشاره کرد. همچنین در برخی موارد برای ضدعفونی بذر و خاک نیز استفاده میشود.
میزان و نحوه مصرف قارچکش کاپتان
مقادیر مصرف گزارششده برای برخی کاربردها عبارتاند از:
-
لکه سیاه سیب و گلابی: ۳ در هزار
-
لبشتری هلو: ۳ تا ۳٫۵ در هزار
-
بیماری غربالی درختان میوه: ۳ در هزار
-
سفیدک داخلی انگور: ۳ در هزار
-
بوتهمیری نخود: ۲ در هزار
-
لکه برگی آلترناریایی پسته: ۳ در هزار
-
لکه شکلاتی باقلا: ۲ در هزار
این مقادیر از اطلاعات منتشرشده درباره کاپتان به دست آمدهاند و لزوماً برای تمام بستهبندیها و محصولات تجاری یکسان نیستند؛ بنابراین دوز اختصاصی محصول ملی شیمی برای همه موارد مصرف بهطور مستقل تأیید نشده است.
بهترین زمان مصرف کاپتان
از آنجا که کاپتان قارچکشی تماسی و حفاظتی است، استفاده از آن در زمان مناسب و پیش از گسترش بیماری اهمیت زیادی دارد. در بیماریهایی مانند لکه سیاه سیب، زمانبندی سمپاشی میتواند با مراحل حساس رشد درخت ارتباط داشته باشد. برای بیماریهایی که پس از مشاهده علائم کنترل میشوند، زمان مصرف باید با توجه به نوع بیماری و شرایط باغ تعیین شود.
آمادهسازی محلول و روش استفاده
ابتدا مقدار موردنیاز قارچکش را با کمی آب مخلوط کنید تا یکنواخت شود. سپس آن را به مخزن سمپاش اضافه کرده و با مقدار مناسب آب، محلول را آماده کنید. محلولپاشی باید بهگونهای انجام شود که سطح اندامهای هدف گیاه بهخوبی پوشش داده شود. از آمادهسازی محلول بیش از مقدار موردنیاز خودداری کنید.
اختلاطپذیری کاپتان
کاپتان با ترکیبات قلیایی، کودهای مایع و روغنهای باغبانی سازگاری مناسبی ندارد و اختلاط آنها میتواند موجب کاهش کارایی یا بروز خسارت گیاهی شود. پیش از ترکیب با سایر سموم یا کودها، سازگاری مواد باید بررسی شود.
نکات ایمنی هنگام مصرف
هنگام آمادهسازی و سمپاشی با کاپتان از دستکش، ماسک، عینک و لباس کار مناسب استفاده کنید. از تماس مستقیم پودر یا محلول سم با پوست و چشم و همچنین استنشاق گرد آن خودداری کنید. در زمان سمپاشی از خوردن، آشامیدن و استعمال دخانیات پرهیز کنید و پس از پایان کار، دستها و تجهیزات را بهخوبی بشویید. از ورود باقیمانده محلول و آب شستوشوی تجهیزات به منابع آبی جلوگیری کنید.
دوره کارنس قارچکش کاپتان
دوره کارنس به فاصله زمانی بین آخرین سمپاشی و برداشت محصول گفته میشود. برای محصول کاپتان ملی شیمی، عدد مشخص و قابل اتکایی برای دوره کارنس تمام محصولات در منابع بررسیشده پیدا نشد؛ بنابراین نمیتوان یک عدد ثابت برای همه محصولات اعلام کرد. این زمان به نوع محصول و دستور مصرف مربوط بستگی دارد.
شرایط نگهداری
قارچکش کاپتان را در بستهبندی اصلی و در محیطی خشک، خنک و دارای تهویه مناسب نگهداری کنید. محصول باید دور از نور مستقیم خورشید، رطوبت، مواد غذایی، خوراک دام و دسترس کودکان و حیوانات قرار داشته باشد.









