معرفی سم پروپارژیت یا اومایت مشکفام
پروپارژیت مشکفام یکی از سموم تخصصی گروه کنه‌کش‌ها است که برای کنترل و کاهش جمعیت کنه‌های خسارت‌زا در محصولات کشاورزی استفاده می‌شود. این محصول با ماده مؤثره پروپارژیت (Propargite) به میزان ۵۷ درصد و فرمولاسیون EC تولید شده و در گروه کنه‌کش‌های غیرسیستمیک قرار می‌گیرد.
این سم دارای اثر تماسی و تنفسی است و با تأثیر بر فعالیت‌های حیاتی کنه‌ها، به کنترل مراحل متحرک آن‌ها کمک می‌کند. همچنین به دلیل ماندگاری مناسب روی سطح برگ، در برنامه مدیریت آفات کنه‌ای در باغ‌ها و مزارع مورد استفاده قرار می‌گیرد.
مکانیسم اثر پروپارژیت
پروپارژیت از گروه شیمیایی سولفیت‌ها و در گروه مقاومتی 12C طبقه‌بندی می‌شود. این ترکیب با مهار آنزیم ATP سنتاز میتوکندریایی، در فرایند تولید انرژی سلولی اختلال ایجاد می‌کند. در نتیجه، فعالیت‌های حیاتی کنه مختل شده و آفت به‌تدریج از بین می‌رود.
این کنه‌کش با اثر تماسی و تنفسی روی آفات هدف تأثیر می‌گذارد و پس از محلول‌پاشی، تا حدودی به لایه‌های خارجی برگ نفوذ می‌کند. با این حال، پروپارژیت یک سم سیستمیک نیست و برای دستیابی به نتیجه مناسب، پوشش یکنواخت قسمت‌های آلوده گیاه اهمیت زیادی دارد.
موارد مصرف و آفات هدف پروپارژیت
مهم‌ترین کاربرد سم پروپارژیت مشکفام کنترل انواع کنه‌های خسارت‌زا در محصولات کشاورزی است. این کنه‌کش برای مدیریت آفات زیر کاربرد دارد:
- کنه تارعنکبوتی
- کنه تارتن دو نقطه‌ای
- کنه قرمز اروپایی
- کنه پاکوتاه چای
- برخی دیگر از کنه‌های گیاهی حساس به پروپارژیت
محصولات کشاورزی هدف
پروپارژیت در صورت ثبت مصرف روی محصول موردنظر، برای کنترل آفات کنه‌ای در گروه‌های مختلف کشاورزی کاربرد دارد؛ از جمله:
- درختان میوه
- پسته
- پنبه و سویا
- چغندرقند
- حبوبات
- چای
- برخی سبزیجات و محصولات زراعی
دوز مصرف سم پروپارژیت
میزان مصرف پروپارژیت با توجه به نوع محصول، گونه کنه، شدت آلودگی و شرایط محیطی متفاوت است. مقادیر زیر در منابع فنی برای فرمولاسیون ۵۷ درصد پروپارژیت گزارش شده‌اند؛ اما پیش از درج به‌عنوان دستور مصرف محصول مشکفام، باید با برچسب رسمی همین محصول تطبیق داده شوند.
| محصول کشاورزی | آفت هدف | میزان مصرف گزارش‌شده |
|---|---|---|
| پنبه و سویا | کنه تارعنکبوتی | ۱/۵ لیتر در هکتار |
| چغندرقند | کنه تارعنکبوتی | ۱ لیتر در هکتار |
| درختان میوه سردسیری | کنه قرمز اروپایی | ۱ در هزار |
| چای | کنه پاکوتاه | ۱/۲ در هزار |
| پسته | کنه پسته | ۱ در هزار |
| حبوبات | کنه | ۲ در هزار |
| درختان غیرمثمر | کنه دو نقطه‌ای | ۱ در هزار |
نکته: مقادیر جدول، اطلاعات عمومی مربوط به پروپارژیت ۵۷ درصد هستند و نباید بدون تأیید برچسب محصول مشکفام به‌عنوان دوز قطعی مصرف آن استفاده شوند.
بهترین زمان مصرف پروپارژیت
بهترین زمان استفاده از کنه‌کش پروپارژیت هنگام مشاهده اولین نشانه‌های فعالیت کنه و پیش از افزایش شدید جمعیت آفت است. تشخیص به‌موقع آلودگی و انجام سم‌پاشی با پوشش مناسب، به کنترل بهتر جمعیت کنه‌ها کمک می‌کند.
در زمان محلول‌پاشی باید سطح برگ‌ها، به‌ویژه قسمت‌های آلوده، به‌خوبی پوشش داده شود. انتخاب زمان مناسب سم‌پاشی و رعایت شرایط توصیه‌شده روی برچسب محصول نیز در افزایش کارایی سم اهمیت دارد.
دوره کارنس پروپارژیت
دوره کارنس به فاصله زمانی بین آخرین نوبت سم‌پاشی و برداشت محصول گفته می‌شود. رعایت این زمان برای کاهش باقی‌مانده سموم در محصولات کشاورزی و حفظ سلامت مصرف‌کنندگان ضروری است.
برای پروپارژیت مشکفام، عدد قطعی دوره کارنس باید مطابق برچسب رسمی محصول و نوع محصول کشاورزی تعیین شود؛ بنابراین نمی‌توان یک عدد ثابت را برای تمام محصولات در نظر گرفت.
نکات مهم و احتیاط‌های مصرف
هنگام استفاده از سم پروپارژیت مشکفام رعایت نکات ایمنی و دستورالعمل‌های مصرف ضروری است. برای جلوگیری از بروز مشکلات احتمالی، به موارد زیر توجه کنید:
- هنگام سم‌پاشی از دستکش، ماسک، عینک و لباس محافظ استفاده کنید.
- از تماس مستقیم سم با پوست و چشم و استنشاق قطرات محلول سم‌پاشی خودداری کنید.
- از اختلاط پروپارژیت با ترکیبات قلیایی و سایر سموم بدون انجام آزمون سازگاری و تأیید کارشناس خودداری کنید.
- از سم‌پاشی در شرایط نامساعد آب‌وهوایی و دمای نامناسب پرهیز کنید.
- از ورود افراد و دام‌ها به محل سم‌پاشی‌شده تا پایان زمان ورود مجدد تعیین‌شده روی برچسب خودداری کنید.
- برای جلوگیری از آسیب به حشرات مفید و زنبورهای عسل، محدودیت‌های مربوط به زمان سم‌پاشی و فعالیت گرده‌افشان‌ها را رعایت کنید.
- از شست‌وشوی تجهیزات سم‌پاشی در نزدیکی چاه‌ها، رودخانه‌ها و منابع آب خودداری کنید.
توجه: مقدار مصرف، محصولات مجاز، دوره کارنس و محدودیت‌های اختلاط باید بر اساس برچسب رسمی پروپارژیت مشکفام و توصیه کارشناس گیاه‌پزشک رعایت شوند.
